سلامت در كودكان و نوجوانان سلامت در كودكان و نوجوانان

بهداشت و سلامت كودك

راه هاي تشخيص سلامت در كودكان و نوزادان

ghaza 2-th3

راههاي تشخيص سلامت نوزاد
نوزادان ، سلامت نوزاد
به ۲۸ روز اول پس از تولد دوران نوزادي اطلاق مي شود اين دوره زمان آسيب پذير براي نوزاد است . به طوري كه ميزان مرگ ومير در ۲۴ ساعت اول حيات در بالاترين حد خود قرار دارد.
بازديد : ۱,۲۴۶ نفر
۶ علامت روزانه براي سلامت نوزاد

مادران همواره نگران هستند كه آيا كودك من سالم است؟ چرا امروز زياد گريه ميكند؟ چرا امروز مدفوع آبكي دارد؟ آيا خواب كافي دارد ؟ امروز زياد ادرار نكرده است؟ بيمار شده و يا طبيعي است؟ براي جوابدهي به همه اين سوالات در اين مقاله به ۶ نشانه سلامت نوزاد مي پردازيم كه بصورت روزانه توسط مادر چك ميشود.
گريه نوزاد:

گريه كودك بيانگر خواسته هاي كودك بوده و نشاندهنده ناراحتي يا گرسنگي او است. مهمترين راه برخورد با گريه شيرخوار، پاسخ به گريه شير خوار است و در صورتي كه به گريه او توجه كنيد، سريعتر ساكت ميشود. جهت تسكين گريه بعد از تعويض پوشك و شير دادن اقدامات زير مفيد است:

كودك را به آرامي در گهواره گذاشته تكان دهيد يا به آرامي در بازوان خود قرار دهيد.

سر، پشت و سينه نوزادتان را ماساژ دهيد.

براي او آواز يا لالايي خوانده يا يك موزيك ملايم پخش كنيد.

آروغ اورا بگيريد.

شيرخوارتان را در آغوش پدرش قرار دهيد.

در صورتي كه همه اقدامات فوق با شكست مواجه شدند و نوزادتان آرام نشد، براي مدت كوتاهي اورا تنها بگذاريد، اما از دور مراقبش باشيد. زيرابعضي از شيرخواران بدون گر يه نمي خوابند اما وقتي گريه ميكنند سريعتر مي خوابند. در صورتي كه باز هم نوزادتان آرام نشد با پزشكتان تماس بگريد، زيرا احتمال بيماري كودكتان مطرح است.
خواب نوزاد:

نوزاد سالم به پشت يا پهلوي راست خوابيده ميشود. نحوه كامل خوابيدن نوزاد در اين مقاله توضيح داده شده است. اما اگر نوزادتان نارس متولد شده است يا زياد استفراغ ميكند بنا بر توصيه پزشك متخصص اطفال مي تواند او را دمرو به پشت بخوابانيد.
ادرار نوزاد:

دفع ادرار به فواصل دو تا چهار ساعت طبيعي بوده و در صورتي كه كودك به تب مبتلا گردد يا هوا بيش از حد گرم باشد، دفع ادرار به نصف ميزان طبيعي ميرسد. دفع ادرار دردناك نبوده و هيچ گونه تغييري در چهره نوزاد پديدار نمي گردد. ادرار طبيعي يك نوزاد زرد رنگ بوده و گاهي اوقات به علت غلظت بالا پررنگتر شده و پوشك نوزاد را صورتي مي كند. در صورتي كه نوزاد تا چهار بار در روز دفع ادرار دارد، غلظت بالاي ادرار مشكل ساز نبوده و نيازمند اقدام خاصي نمي باشد. اما اگر رنگ صورتي ادرار ثابت ماند يا دفع ادرار كمتر از چهار بار در روز گشت به متخصص اطفال نوزادتان مراجعه كنيد زيرا احتمال عفونت ادراري يا اختلال در دستگاه ادراري مطرح مي گردد.

بررسي سلامت روزانه نوزاد

توجه داشته باشيد وجود خون در ادرار يا لكه خون، در پوشك غير طبيعي بوده و نيازمند بررسي توسط متخصص اطفال است.
ادرار سوختگي نوزاد:

ادرار سوختگي به بروز قرمزي، التهاب و جوشهاي قرمز در ناحيه بستن پوشك گفته شده و به علل زير رخ مي دهد:

-عدم تعويض پوشك يا كهنه مرطوب براي مدت طولاني

-عدم تعويض پوشك آلوده شده با مدفوع براي مدت طولاني

-عفونت قارچي ناشي از تماس طولاني مدت با ادرار و مدفوع و عدم شستشوي صحيح نوزاد

-مصرف آنتي بيوتيك

-جهت درمان و كاهش احتمال بروز ادرار سوختگي، انجام اقدامات زير مفيد است:

-تعويض مرتب كهنه ها و پوشك

در صورت امكان، در چندين نويت در طول روز باسن كودك را عريان كرده در معرض هوا قرار دهيد.
دفع مدفوع نوزاد:

مدفوع نوزاد در روزهاي اول بعد از تولد سبز رنگ بوده و مكونيوم ناميده ميشود. اين حالت طبيعي بوده و با شروع همل هضم، رنگ مدفوع به زرد تغيير ميكند.

شير خوار تغذيه شده با بطري و شيرخشك داراي مدفوع سفت و لوله اي است. اما صرفنظر از تغذيه با شير مادر يا شيرخشك، مدفوع خيلي خشك و سفت نشانه كم آب شدن بدن كودك در اثر عدم دريافت كافي مايعات، تب يا گرماي بيش از حد محيط است.

وجود خون يا بلغم در مدفوع غيرطبيعي بوده و نيازمند مراجعه سريع به پزشك متخصص اطفال مي باشد.
حمام نوزاد:

در طي هفته اول و دوم تا زماني كه بند ناف نوزاد نيافتاده است، شستشوي دستها، صورت و بدن نوزاد با حوله مرطوب شده با آب گرم صورت گرفته و بعد ازافتادن بند ناف، هفته اي دو تا سه بار ايده ال است. بطور كامل حمام كردن نوزاد در اين مقاله شرح داده شده است.

به طور مسلم، بزرگ ترين آرزوي هرمادر و پدري اين است كه كودكانشان، هم از رشد طبيعي برخورداربوده و سالم و شاداب باشند و هم از گزند بيماري ها درامان بمانند.

اين آرزويي كاملا طبيعي و منطقي است ؛ به ويژه آنكه كودكان ، گروهي از افراد جامعه را تشكيل مي دهند كه به دلايل زير تغذيه آنها از اهميت ويژه اي برخوردار است :

– چون كودكان در مرحله ي رشد سريع هستند، نيازهاي تغذيه اي شان اهميت خاصي دارد وهر نوع اختلالي كه درتغذيه ي آنان پيش آيد، مي تواند موجب وارد آمدن لطمات شديدي به رشد آنان شود؛

-برخي از عوارضي كه به علت تغذيه ي غلط  در سلامت كودكان ايجاد مي شود، چنانچه به سرعت درمان نگردد، جبران ناپذير بوده و ممكن است تا آخر عمر گريبان گير آنان باشد؛

– كودكان حساس تر و آسيب پذيرتر از بزرگسالان هستند و كمبود ها و اختلالات تغذيه اي موجب كاهش قدرت ايمني آنان مي شود، هم چنين آنها را رنجور، بيمار و ناتوان خواهد ساخت؛

–  كودكان درمرحله ي يادگيري سريع هستند و تغذيه ي ناكافي و  نامناسب مي تواند قدرت يادگيري و حافظه ي آنان را تا حد قابل توجهي كاهش دهد و اين امر مي تواند، در آينده ، نيروي فعال جامعه را فلج كرده و خسارات عظيم و جبران ناپذيري به سلامت جامعه وارد سازد.

– بنابراين با توجه به اهميت خاص سلامت كودكان و جايگاه مهمي كه اين گروه درخانواده و جامعه دارند، لازم است به تغذيه و سلامت آنان توجه كافي مبذول شود.

– براي تشخيص اين كه آيا تغذيه ي كودكانمان صحيح و مناسب است يا نه ،مهم ترين گام ، بررسي اثراتي است كه تغذيه روي سلامت آنان به جا مي گذارد. با چندين معيار مي توانيم به كفايت و تعادل تغذيه ي كودكان پي ببريم؛ اين معيارها عبارت اند از:

– رشد؛

– وضعيت ظاهري و فيزيكي كودك؛

– قدرت ياد گيري ؛

– تحرك و شادابي ؛

– مقاومت در برابر بيماري ها .

چنانچه كودك ، لاغر و كم وزن باشد و وزن گيري منطبق با استاندارد انجام نشود، بايد چاره اي موثر وعاجل انديشيد. درچنين مواردي يكي از مهم ترين اقدامات ، توجه به وضعيت تغذيه اي كودكان است. كمبودهاي تغذيه اي به رشد كودكان لطمه زده و رشد آنان را دچاراختلال خواهد كرد .

بعضي ازافراد تصور مي كنند، رشد قدي كودك، صرفا” يك عامل ژنتيك است و به طور كامل تحت تاثير ارث قرار دارد. البته ارث، به طور مسلم در رشد قدي افراد موثر است؛ ولي دربسياري از جوامع توانسته اند با تغذيه ي صحيح، كافي و متعادل و نيز ورزش مناسب و مداوم ، به رشد همگان كمك كرده و افزايش قابل توجهي در رشد قدي آنان ايجاد كنند . به طور كلي تغذيه ي كافي ، صحيح و متنوع در رشد كودكان تاثير زيادي دارد.

دربين مواد مغذي ، عواملي كه تاثير بيشتري در رشد دارند، عبارت اند از:

پروتئين – انرژي  – ويتامينA- ويتامينDو املاحي مانند: كلسيم ، فسفر، يد و روي .

چنانچه به منابع غذايي اين عوامل توجه كنيم،  مي بينيم دسترسي به آنها به طور كامل امكان پذير و آسان است و با برنامه ريزي صحيح مي توانيم دربرنامه ي غذايي روزانه ي  كودك، از اين مواد به مقدار كافي استفاده كنيم .

مواد پروتئيني

اين مواد داراي دو منبع حيواني و گياهي هستند.

منابع حيواني پروتئين عبارت اند از : انواع گوشت قرمز، مانند: گوشت گوساله و گوسفند ، گوشت سفيد مانند مرغ و ماهي، امعاء و احشا مانند جگر، دل و قلوه ، مغز، زبان ،  شير و لبنيات و تخم مرغ .

منابع گياهي پروتئين عبارت اند از: حبوبات ، غلات و مغزها. لازم به ذكر است كه منابع حيواني پروتئيني دربدن كاربرد بهتري دارند و تقريبا” به طور كامل تري به مصرف رشد ، سازندگي ، ترميم و توليد هورمون ها، آنزيم ها وآنتي بادي ها مي رسند.

پروتئين هاي گياهي از نظراسيد هاي آمينه ي اساسي ، كامل نيستند، بنابراين  كاربرد ضعيف تري دربدن دارند؛ ولي چنانچه مخلوطي از دو نوع پروتئين گياهي به طور مثال مخلوطي از «غلات وحبوبات» مثل عدس پلو يا  « حبوبات و مغزها» مثل خوردن چند عدد گردو پس از يك غذاي حاوي حبوبات ويا « غلات و مغزها» مثل شيريني هاي گردويي ، بادامي يا نان كنجدي مصرف شوند، دراين صورت ، اسيدهاي آمينه يك ديگر را كامل كرده و كاربرد تغذيه اي آن ها در بدن بالا مي رود و به طور كامل تري به مصرف مي رسند.

البته كودكان و نوجوانان كه درحال رشد هستند و نياز به پروتئين بيشتري دارند، بايد مقدار بيشتري پروتئين حيواني در برنامه ي غذايي روزانه ي خود بگنجانند.

انرژي

براي رشد و ساخته شدن سلول ها، نياز به انرژي است ؛ براي تامين انرژي كودكان بايد همزمان از مواد نشاسته اي مانند برنج ، نان، ذرت ، ماكاروني ، آرد ، گندم ، جو و چربي ها مانند كره و روغن هاي گياهي وهمچنين مغزها از قبيل گردو، بادام ، پسته ، بادام زميني ، بادام هندي ، فندق و تخمه استفاده كرد. ميوه هاي شيرين نيز، ا زمنابع غني انرژي محسوب مي شوند.

توجه داشته باشيد كه درمصرف مواد  انرژي زا هرگز نبايد افراط كرد؛ زيرا موجب افزايش وزن وچاقي مي شود.

وزن بدن ، معيار خوبي جهت تخمين كفايت يا كمبود مصرف مواد انرژي زا است، چنانچه وزن كودك كمتر از حد استاندارد باشد ، نشانه ي كمبود انرژي است و لذا بايد مصرف مواد انرژي زا را افزايش داد.

اگر وزن ، بيش از حد استاندارد باشد نشان دهنده ازدياد مصرف مواد انرژي زا است كه در اين صورت بايد مصرف كربوهيدرات ها وچربي ها را محدود كرد.

ويتامينA

اين ويتامين تاثير قابل توجهي در رشد دارد و چنانچه كودكان و نوجوانان دچار كمبود اين ويتامين شوند، به رشد آنان لطمه وارد شده  و كوتاه قد باقي خواهند ماند.

ويتامينA در موادي مانند جگر، كره حيواني ، زرده ي تخم مرغ ،  شير و لبنيات پر چرب وجود دارد .بهتر است غذاي كودكان كم اشتها را با اين مواد تكميل كنيد.

منابع گياهي ويتامينA  عبارت اند از:

سبزي هايي  كه داراي برگ سبز تيره ، زرد تيره و نارنجي هستند؛  مانند سبزيجات برگي ، هويج ، گوجه فرنگي و ميوه هايي مانند طالبي ، زردآلو، شليل و هلو.اين مواد را بصورت تازه و كاملا شسته شده، در اختيار آنها بگذاريد.

ويتامينD

ويتامينD از طريق تابش اشعه ي ماوراء بنفش نور خورشيد به پوست ، در بدن توليد مي شود. درتوليد ويتامينD در بدن، اين عوامل موثر اند:

الف – شدت تابش نور خورشيد به پوست  ، ب – مدت زمان تابش ،ج – كيفيت تابش نورخورشيد

بنابراين سه مورد  بايد نور خورشيد بصورت ملايم ،  به مدت نيم ساعت در روز، به طور مستقيم ( نه از پشت شيشه)  به پوست كودك بتابد تا مقدار كافي ويتامينD در بدن توليد شود.

كلسيم و فسفر

كلسيم و فسفر املاحي هستند كه ماده ي اصلي استخوان ها را تشكيل مي دهند. چنانچه دردوران رشد، كلسيم و فسفر به ميزان كافي مصرف نشود، در رشد آنها اختلال ايجاد شده و روند رشد به خوبي و به طور كامل انجام نخواهد شد.

– بهترين منبع غذايي كلسيم و فسفر، شير و لبنيات است ؛ البته اين دو ماده ي معدني در سبزي ها ، حبوبات و مقداري هم درغلات وجود دارند . براي جذب  بهتر كلسيم و فسفر، ويتامينDلازم است. بنابراين براي رشد واستخوان سازي ، علاوه بر كلسيم و فسفر، مقدار كافي ويتامينD نيز بايد در بدن وجود داشته باشد.

– محيط اسيدي ، جذب كلسيم را افزايش مي دهد ؛ بنابر اين مصرف مواد حاوي كلسيم همراه با مواد حاوي ويتامينC ، موجب ارتقاي جذب كلسيم غذا مي شود.

– برعكس وجود اگزالات ( ماده اي كه دربعضي سبزي ها مانند اسفناج و كلم وجود دارد ) و نيز فيتات ( كه درغلات موجو د است ) از جذب كلسيم جلوگيري مي كند.

شير بهترين منبع كلسيم و فسفر است چون شير داراي ويتامينD است ، نسبت كلسيم به فسفر در شيرمناسب است و لا كتوز ( قند شير) به جذب كلسيم كمك مي كند .

مصرف روزانه ۲ ليوان شير براي كودكان ضروري است .


برچسب:
امتیاز:
 
بازدید: <~PostViwe~>
+ نوشته شده: 1396/5/21 ساعت: ۱۵ توسط:child-health :